Skip to main content
EngineeringCoding

Env Setup Wizard

Set up environment variables, .env files, and configuration management. Use when configuring environment variables, creating .env files, or managing app configuration.

View source1 file · 4 KB

What it does

# Environment Setup Wizard

## Instructions

When setting up environment configuration:

1. **Identify required variables** for the project
2. **Create .env structure** with proper organization
3. **Set up type-safe access** to env vars
4. **Add validation** on startup
5. **Document all variables**

## File Structure

```
project/
├── .env                  # Local development (git-ignored)
├── .env.example          # Template (committed to git)
├── .env.local            # Local overrides (git-ignored)
├── .env.development      # Development defaults
├── .env.production       # Production defaults
└── src/
    └── lib/
        └── env.ts        # Type-safe env access
```

## .env.example Template

```bash
# ===================
# Application
# ===================
NODE_ENV=development
APP_URL=http://localhost:3000
PORT=3000

# ===================
# Database
# ===================
DATABASE_URL=postgresql://user:password@localhost:5432/dbname

# ===================
# Authentication
# ===================
# Generate with: openssl rand -base64 32
JWT_SECRET=
NEXTAUTH_SECRET=
NEXTAUTH_URL=http://localhost:3000

# ===================
# Third-party APIs
# ===================
# Get from: https://stripe.com/dashboard
STRIPE_SECRET_KEY=
STRIPE_PUBLISHABLE_KEY=
STRIPE_WEBHOOK_SECRET=

# Get from: https://resend.com
RESEND_API_KEY=

# ===================
# Storage
# ===================
AWS_ACCESS_KEY_ID=
AWS_SECRET_ACCESS_KEY=
AWS_REGION=us-east-1
S3_BUCKET_NAME=
```

## Type-Safe Environment (Zod)

```typescript
// src/lib/env.ts
import { z } from 'zod';

const envSchema = z.object({
  // App
  NODE_ENV: z.enum(['development', 'production', 'test']).default('development'),
  APP_URL: z.string().url(),
  PORT: z.coerce.number().default(3000),

  // Database
  DATABASE_URL: z.string().min(1),

  // Auth
  JWT_SECRET: z.string().min(32),
  NEXTAUTH_SECRET: z.string().min(32),
  NEXTAUTH_URL: z.string().url(),

  // APIs (optional in dev)
  STRIPE_SECRET_KEY: z.string().optional(),
  RESEND_API_KEY: z.string().optional(),
});

// Validate on import
const parsed = envSchema.safeParse(process.env);

if (!parsed.success) {
  console.error('Invalid environment variables:');
  console.error(parsed.error.flatten().fieldErrors);
  process.exit(1);
}

export const env = parsed.data;

// Type export for use elsewhere
export type Env = z.infer<typeof envSchema>;
```

## Next.js Specific

```typescript
// src/lib/env.ts for Next.js
import { z } from 'zod';

// Server-side variables
const serverSchema = z.object({
  DATABASE_URL: z.string(),
  JWT_SECRET: z.string(),
});

// Client-side variables (must start with NEXT_PUBLIC_)
const clientSchema = z.object({
  NEXT_PUBLIC_APP_URL: z.string().url(),
  NEXT_PUBLIC_STRIPE_KEY: z.string(),
});

export const serverEnv = serverSchema.parse(process.env);
export const clientEnv = clientSchema.parse({
  NEXT_PUBLIC_APP_URL: process.env.NEXT_PUBLIC_APP_URL,
  NEXT_PUBLIC_STRIPE_KEY: process.env.NEXT_PUBLIC_STRIPE_KEY,
});
```

## T3 Env (Recommended for Next.js)

```typescript
// src/env.mjs
import { createEnv } from "@t3-oss/env-nextjs";
import { z } from "zod";

export const env = createEnv({
  server: {
    DATABASE_URL: z.string().url(),
    NODE_ENV: z.enum(["development", "test", "production"]),
  },
  client: {
    NEXT_PUBLIC_APP_URL: z.string().url(),
  },
  runtimeEnv: {
    DATABASE_URL: process.env.DATABASE_URL,
    NODE_ENV: process.env.NODE_ENV,
    NEXT_PUBLIC_APP_URL: process.env.NEXT_PUBLIC_APP_URL,
  },
});
```

## .gitignore

```gitignore
# Environment files
.env
.env.local
.env.*.local

# Keep example
!.env.example
```

## Security Best Practices

1. **Never commit secrets** to git
2. **Use different values** per environment
3. **Rotate secrets regularly**
4. **Use secret managers** in production (Vault, AWS Secrets Manager)
5. **Validate on startup** to fail fast
6. **Prefix client vars** (NEXT_PUBLIC_, VITE_, REACT_APP_)
Read the full SKILL.md on GitHub

More engineering skills